بانکی ئاسیا عێراق ئیسلامی

بانکی ئاسیا عێراق ئیسلامی (AIIB) وەک هێزێکی پێشەنگ لە کەرتی بانکداریی عێراقدا دەردەکەوێت، چارەسەری دارایی کە لەگەڵ بنەماکانی شەرعی ئیسلامی گونجاوبن، پێشکەش بە کڕیارانی هەمەجۆر دەکات کە هەردوو لایەنی تاکەکەسی و کۆمپانیاکان دەگرێتەوە. AIIB کە لە ساڵی ٢٠١٨ دامەزراوە، گەشەسەندنێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە، ئەمەش بەهۆی پابەندبوونی بەردەوامی بە بەها ئیسلامییەکان، ڕەزامەندی کڕیاران و بەرزترین پێوەرەکانی دەستپاکی داراییەوە بووە. AIIB کە لەلایەن بانکی ناوەندی عێراقەوە مۆڵەتی پێدراوە و لەلایەن دەزگای نێودەوڵەتی پلەبەندی ئیسلامیەوە دانی پیانراوە، خۆی تەرخان کردووە بۆ ئەوەی وەک هاوبەشێکی متمانەپێکراو لە بواری بانکداری ئیسلامیدا خزمەت بکات، بەشێوەیەکی بەرچاو بەشداری لە پێشخستنی ئابووری و کۆمەڵایەتی کۆمەڵگەی عێراقدا بکات.

ڕوانگەی AIIB ئەوەیە کە ببێتە باشترین بانکی ئیسلامی هەڵبژێردراو لە عێراقدا، داکۆکی لە بنەماکانی تەقەفول (پشتیوانی هاوبەش) بکات و هانی خۆشگوزەرانی ئابووری و کۆمەڵایەتی ئەو کۆمەڵگەیە بدات کە خزمەتی دەکات. ئەرکی بانکەکە لەسەر بنەمای دابینکردنی خزمەتگوزارییە بەردەست و کاردانەوەکانە کە پێداویستییە گۆڕاوەکانی کڕیارەکانی دابین دەکات، دڵنیابوون لە پاراستنی زانیاری و داراییەکانیان لە ڕێگەی ڕێوشوێنە ئەمنییە بەهێزەکانەوە. AIIB لە ڕێگەی پابەندبوونی توندوتیژی بە پابەندبوون بە شەرعەوە، کە لەلایەن دەستەی کارگێڕی و بەڕێوەبەرایەتییەوە ڕێنمایی دەکرێت کە خاوەنی شارەزاییەکی فراوانن لە بواری دارایی ئیسلامیدا، خۆی جیا دەکاتەوە. داهێنان بنەمایەکی سەرەکییە، بانکەکە تەکنەلۆژیا لە باوەش دەگرێت بۆ پێشکەشکردنی چارەسەری پێشکەوتووی بانکداری کە ئەزموونی کڕیار بەهێزتر دەکات. سەرەڕای ئەوەش، AIIB بە قووڵی پابەندە بە خۆشگوزەرانی کۆمەڵگە، بە شێوەیەکی چالاکانە پشتگیری لە دەستپێشخەرییەکان دەکات کە هاندەری کۆمەڵگەیەکی دادپەروەر و خۆشگوزەرانن.

دەستەی بەڕێوەبەری بانکەکە پێکهاتووە لە کەسانی پسپۆڕی بەئەزموون، کە هەر یەکەیان ئەزموون و شارەزاییەکی زۆر بۆ ڕێکخراوەکە دەهێنن. ویسام عەبدولسەلام جەعفەر وەک سەرۆکی دەستە خزمەت دەکات و ئەزموونێکی زۆر لە کۆمپانیا جیهانییەکان، وەبەرهێنان و بانکداریدا دەهێنێت، کە بە شایستەیی ئەکادیمی لە دامەزراوە ئەمەریکییە بەناوبانگەکانیش تەواو بووە. حوسێن تالیب عەلی، جێگری سەرۆکی دەستە، بەشدارییەکی فراوان لە بازاڕی بازرگانی و بازاڕە داراییەکاندا دەکات. محەممەد عەبدولجەبار عەبدولحەمید، ئەندامی دەستە و بەڕێوەبەری کۆمسیۆن، شارەزاییەکی بەهێزی لە بواری ژمێریاری و داراییدا هەیە. عەزیز سالح مەهدی، کە ئەویش ئەندامی دەستەیە، ئەزموونی لە خزمەتگوزارییە دەریاییەکان و هەناردە و هاوردە هەیە. ئەحمەد سولەیمان سالح، ئەندامێکی تری دەستەیە، ماوەیەکی درێژە لە بواری خانووبەرەی دەوڵەتدا کاردەکات و ئەزموونی لە بواری دارایی بانکداری ئیسلامیدا هەیە. عەلی محەممەد عەلی، ئەندامی دەستە، ئەندامی چەندین کۆمەڵەی پیشەییە و شارەزایی لە بواری وردبینی و ژمێریاریدا دابین دەکات. عەدنان زەیدان عەبدولعەزیز، ئەندامی دەستە، یاریدەدەری پرۆفیسۆرە و ئەزموونێکی فراوانی لە بواری ئابووری و ئاماردا هەیە. دەستەکە چەندین ئەندامی جێگرەوەشی لەخۆدەگرێت، کە هەر یەکەیان شارەزاییەکی بێهاوتایان لە بواری دارایی، بازرگانی و ئەکادیمیا هەیە.

تیمی بەڕێوەبەرایەتی جێبەجێکار لەلایەن محەممەد عەبدولجەبار عەبدولحەمید، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەر، سەرۆکایەتی دەکرێت و زەینەب تاریق عەرەبی، یاریدەدەری بەڕێوەبەری بەڕێوەبەر و صاحیب بەدر عەبود، ڕاوێژکارێکیش لەخۆدەگرێت. تیمەکە هەروەها بەڕێوەبەرانی بەئەزموون لەخۆدەگرێت کە سەرۆکایەتی بەشە جۆراوجۆرەکان دەکەن، لەوانە پابەندبوون، وردبینی، بەڕێوەبردنی مەترسی، بەشی دارایی، AML/CTF، سەرچاوە مرۆییەکان، بەشی نێودەوڵەتی، بەشی پارەدان، بەشی قەرز، هێنانە ناوەوەی دارایی، بەشی ماستەرکارت، تەکنەلۆژیای زانیاری و ئاسایشی زانیاری. ئەم پێکهاتەیە دڵنیایی دەدات لە چاودێرییەکی گشتگیر و بەڕێوەبردنی کارای کارەکانی بانکەکە.

AIIB پابەندە بە پاراستنی بەرزترین پێوەرەکانی بەڕێوەبردنی کۆمپانیاکان، دڵنیابوون لە شەفافیەت و لێپرسراوەتی لە هەموو کارەکانی. چوارچێوەی بەڕێوەبردنی بانکەکە لەلایەن دەستەی بەڕێوەبەرەوە چاودێری دەکرێت و لەلایەن لیژنە لاوەکییەکانەوە پشتگیری دەکرێت، لەوانە لیژنەی جێبەجێکار، لیژنەی وردبینی و لیژنەی مەترسی و پابەندبوون. ئەم لیژنانە دڵنیایی دەدەن لە پابەندبوون بە ئەرکە ئەخلاقی و ڕێکخراوەییەکان، ئەمەش پابەندبوونی بانکەکە بە کردەوەی بانکداری بەرپرسانە و بەردەوام بەهێزتر دەکات.

AIIB کۆمەڵێک خزمەتگوزاری گشتگیری بانکداری کە لەگەڵ شەرع ڕێک بن پێشکەش دەکات کە گونجاوە بۆ دابینکردنی پێداویستییە جۆراوجۆرەکانی کڕیارەکانی. ئەم خزمەتگوزارییانە بانکداری کەسی، بانکداری بازرگانی، گواستنەوە و پارەدان و خزمەتگوزاری تایبەتمەند لەخۆدەگرێت. چارەسەری بانکداری کەسی بانکەکە بەرهەمی دارایی ئەخلاقی و پارێزراو بۆ تاکەکەسییەکان دابین دەکات، لەکاتێکدا خزمەتگوزارییەکانی بانکداری بازرگانی بژاردەی دارایی دابین دەکات کە لەگەڵ بنەما ئیسلامییەکاندا ڕێکە. خزمەتگوزارییەکانی گواستنەوە و پارەدان لە AIIB ئاسانکاری بۆ مامەڵەی کارا و متمانەپێکراو دەکەن، و خزمەتگوزارییە تایبەتمەندەکانیشی پێداویستییە دارایییە ناوازەکان دابین دەکەن.

سیاسەتی قەرز بەشێکی دانەبڕاوە لە کارەکانی AIIB، دڵنیایی دەدات لەوەی کە چالاکییەکانی دارایی پابەند دەبن بە بنەماکانی شەرع و بە کەمترین مەترسی ئەنجام دەدرێن. ئامانجەکانی سیاسەتی قەرزی بانکەکە وەبەرهێنانی پارەی سپاردەییە لە چالاکییەکانی دارایی کە لەگەڵ شەرع ڕێک بن، وەڵامدانەوەی بارودۆخی ئابووری و یارمەتیدانی بەڕێوەبەرایەتی بانک لە دیاریکردنی چوارچێوە گشتییەکە بۆ یاسا و ڕێنماییەکان. هەروەها سیاسەتەکە ڕێنمایی ئەفسەرانی قەرز دەکات لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا، یارمەتی دامەزراندنی نموونەی پرۆسەی ستاندارد دەدات و پشتگیری لە بەڕێوەبەرایەتی بانک دەکات لە چاودێریکردنی چالاکییەکانی قەرز. ئامانجی کۆتایی ئەوەیە کە لە ڕێگەی چالاکییەکانی داراییەوە بەها ئەخلاقی، مرۆیی، پەروەردەیی، کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان بەدەستبهێنرێت.

سیاسەتی بەڕێوەبەرایەتی جێبەجێکار جەخت لەسەر دابینکردنی سەرکردایەتی ژیرانە و ڕێنمایی دروست دەکات بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بانکەکە سەرکەوتن و بەردەوامی بەدەستدەهێنێت. بەڕێوەبەرایەتی جێبەجێکار بەرپرسە لە جێبەجێکردنی ئامانجە ستراتیژییەکان کە لەلایەن دەستەی بەڕێوەبەرەوە پەسەند کراوە و وەک بەستەرێک لە نێوان بەڕێوەبەرایەتی باڵا و ئاستەکانی خوارەوە لە بانکەکەدا کاردەکات. ئەم سیاسەتە دڵنیایی دەدات لەوەی کە بەڕێوەبەرایەتی جێبەجێکار خاوەنی بەرزترین ئاستی متمانە، دەستپاکی، لێهاتوویی و ئەزموونی پێویستە.

لە ڕاستای پابەندبوونیدا بە گەشە و پەرەسەندن، AIIB بە شێوەیەکی چالاکانە بەشداری لە وەبەرهێنان لە ژێرخاندا دەکات. لە کاتێکدا کە جیاوازە لە بانکی وەبەرهێنانی ژێرخانی ئاسیا، AIIB دانی بە ڕۆڵی گرنگی ژێرخان داناوە لە هاندانی پێشکەوتنی ئابووریدا. بانکەکە پشتگیری لە پڕۆژەکان دەکات لە کەرتەکانی گواستنەوە، وزە، ئاو و شارە بەردەوامەکان لە ڕێگەی ئامرازە داراییە جۆراوجۆرەکانەوە، لەوانە قەرز، وەبەرهێنانی یەکسان و گەرەنتی. ئەم جەختکردنەوەیە لەسەر ژێرخان جەخت لەسەر خۆبەخشینی AIIB دەکاتەوە بۆ هاندانی پەرەسەندنی بەردەوام و باشترکردنی کوالێتی ژیان بۆ کۆمەڵگاکان لە سەرانسەری عێراقدا.

بانکی ئاسیا عێراق ئیسلامی خۆی تەرخان کردووە بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاری بانکداری کە لەگەڵ بەرزترین پێوەرەکانی بانکداری ئیسلامیدا ڕێک بن. بانکەکە داوا لە تاکەکەسی و بازرگانییەکان دەکات کە خزمەتگوزارییەکانی بگەڕێن و دۆزینەوەی چۆنیەتی یارمەتیدانیان بۆ بەدەستهێنانی ئامانجە داراییەکانیان، لە هەمان کاتدا پابەندبن بە بنەماکانی شەرع و بەشداری لە خۆشگوزەرانی ئابووری و کۆمەڵایەتی کۆمەڵگەی عێراقدا بکەن.